سیاست نامه علم و فناوری

سیاست نامه علم و فناوری

تبیین کارکردمحیط زیست معنوی برای برنامه ریزی توسعۀ شهری با مطالعۀ تطبیقی شهر مکه

نوع مقاله : گزارش

نویسنده
استاد تمام گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه شیراز
چکیده
گذشتۀ شهر مکه از کتاب اسلام و محیط زیست، انتشارات دانشگاه هاروارد آمریکا، و گزارش روزنامۀ گاردین دربارۀ توسعۀ شهری مکه به درخواست حکومت آل سعود، با مطالعۀ تطبیقی و طی سه مرحله مقایسه شد. در مرحلۀ اول، آسیب های وارده بر این شهر از منظر «زیست محیطی؛ وضعیت و معیشت ساکنان؛ و نمادهای فرهنگ دینی» مشخص شدند. در مرحلۀ دوم، این آسیب ها با دو نظریۀ دینی «فاید هگرا» و «وظیفه گرا» تحلیل شدند. نتایج این دو مرحله نشان داد که توسعۀ شهری مکه، بر نظریۀ فاید هگرا منطبق است که با آموزه های اسلام سازگار نیست و برنامه های توسعۀ شهری مصداق بارز فساد در زمین است؛ زیرا دین را از کارکرد اجتماعی آن منحرف کرده، فرصت رشد و تعالی را از ساکنان سلب و کانون امت اسلامی یعنی خانواده را متلاشی کرده است و درمجموع، مالکیت مردم مکه، که ملازم معاد و معاش آن هاست، غصب شده است. به طور کلی، برنامه ریزی توسعۀ شهری مکه استدلال عقلیِ متضمنِ رفتار منطقیِ فردی و اجتماعی ندارد. مرحلۀ سوم، چگونگی احیای هویت شهری مکه، با روش اسنادی نشان داد که احیای این هویت با محیط زیست معنوی و اصل توحید، که قائل به وحدت وجود اجزای شهر است، امکان پذیر است. برای تحقق این مهم، الگوی «نظم متعالی توسعۀ شهری » پیشنهاد می شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Spirituval Ecology Explanation for Muaniciplitory Development: Comparative Study of Macca Muaniciplitory

نویسنده English

Mansoor Shahvali
Full Prof. in Dept. of Agricultural Extension and Education, Ag. College, Shiraz
چکیده English

Macca historitical background was compared between Islam and Ecology, published by Harvard University; and Guardian Report about Macca in terms of municiplitory developments through 3 phases. Phase 1, was dedected to disasters indentification, ie, ecological, cultural and residents’ economy disasters happened in this city during municiplitory develpent progects run by Al-Saud Governece. In phase 2, the identified disasters were compered in terms of “utilitarianism” and “deontology: approaches; the results shwed that former approach was used during municiplitory development which is not accordace to Islam recommendations such as abuse of religious functions; prevention of human competencies development; family focalpoint distracts; and personal rights disorient. The phase 3 was done by document review method to find out how would be possible to revive holy authenticity? It will be possible by ecological monotheism. Generally, a transcendental paradigm is recommended for municiplitory development plans.

کلیدواژه‌ها English

Multidisciplinary development
Spiritual ecology
Comparative study
Macca
ابدی، بیژن (1392). شبیه­سازی رفتار مصرف انرژی بر اساس پارادایم محیط‌زیستی ترویج کشاورزی. رساله دکتری رشته ترویج و آموزش، دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، ص 256.
اعرابی، محمد (1376). روش تجزیه و تحلیل تطبیقی در مدیریت. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.
جلالی، خداکرم (1393). تدّبری در گیاهان و درختان، درس هائی برای زندگی، موسسه فرااندیش سبز، ص 69-83.
جهانگیری، عیسی (1390). محیط‌زیست و بحران آن؛ رویکردی قرآنی، در معرفت فرهنگی-اجتماعی، سال دوم، شماره سوم، ص 84-63.
خوشنویس، یونس (1388). دین‌گرایی در علم، یک وظیفه معرفتی. فصلنامه روش‌شناسی علوم انسانی حوزه و دانشگاه، شماره 59، ص 22-7.
سعید، عبدالعزیر. و ناتان سی. فانک (1394). صلح در اسلام: اکولوژی معنوی در: اسلام و محیط‌زیست، ترجمه: محمد خواجه‌حسینی و سید ‌شهاب‌الدین معین‌الدینی، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، ص 126-122.
شاه‌ولی، منصور (1392). تبیین پارادایم نظام متعالیه نوآوری برای تحقق پایداری، در مجموعه مقالات دومین کنفرانس الگوی
       اسلامی ایرانی پیشرفت، جلد دوم،. 18و 19 اردیبهشت. کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ص 1245-1268.
شاه‌ولی، منصور (1383). دین و محیط‌زیست، مجموعه سمینارهای اعضای هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز،  . 
      معاونت پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، ص 43 -44.
شاه‌ولی، منصور (1375). آیا کشاورزی پایدار ریشه در توصیه‌های فنی و/ یا مذهب و فلسفه دارد؟ در مجموعه مقالات اوّلین سمینار اقتصاد کشاورزی ایران، دانشکده کشاورزی زابل،ص 692-676.
شاه‌ولی، منصور و فهیمه ابراهیمی (1394). تبیین جغرافیای فنی و معرفتی برای پایداری انجیرستان های استان فارس، در مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال پنجم، شماره مسلسل پانزدهم، بهار 1394، ص 40-27.
شاه‌ولی، منصور و شُبیر کرمی (1393). بررسی الگوی متعالی آموزش روش تحقیق برای توسعه پایدار با روش ترکیبی، در 
         فصلنامه روش شناسی پژوهش در علوم انسانی حوزه و دانشگاه، سال 20، شماره 79، ص 46-27.
شاملی، نصرالله (1379). تلفیق میان شریعت و حکمت در حکمت متعالیه صدرایی. سایت  
      https://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/65738/0. تاریخ دسترسی، 16/7/1399.
عابدی‌سروستانی، احمد؛ منصور شاه‌ولی، و سید مصطفی محقّق‌داماد (1391). مبانی و رهیافت‌های اخلاق زیست‌محیطی. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
لولین، عبدالرحمن عثمان (1394). مقدمه‌ای بر قوانین زیست‌محیطی بر مبنای اسلام. در: اسلام و محیط‌زیست، ترجمه: محمد خواجه‌حسینی و سید شهاب‌الدین معین‌الدینی، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، ص 130-180.
نصر، سید حسین (1386). دین و نظم طبیعت. چاپ دوّم، تهران: انتشارات حکمت، ص 2.
جوادی‌آملی، عبدالله (1386). اسلام ومحیط‌زیست. قم: مرکزنشراسراء، ص 107.
طباطبائی، محمد حسین (1394). تفسیر المیزان، مؤسسه نرم‌افزاری ترنم وحی، جلد 16، ص 293-295.
محقّق داماد، سید مصطفی (1393). الهیّات محیط‌زیست. تهران، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ص30-31 و 128.
محمدقاسمی، حمید (1394). پیوند قرآن و طبیعت. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ص 10.
مهدوی‌زادگان، داود (1395). دیانت فردی شده: انسان در تفکر وهابی، موجودی تنها و بی‌کس است، قابل دسترس در: http://www.mehrnews.com/print/3771600/. تاریخ دسترسی: 27 شهریور.
Shahvali, Mansoor (1994). Component Analysis of Farmers and Grazers’ Decisions and Attitudes in Two Local Government Shires of New South Wales - Australia, Ph.D. Thesis.
Tucker, Maria Eevelyn (2002). Religions enter an ecological phase. The Environmental Magazine, 13(6): 12-14.
 
 

  • تاریخ دریافت 07 آبان 1399
  • تاریخ پذیرش 25 آبان 1399