ارزیابی سرمایه های معیشتی سکونتگاه های روستایی (1399-1375) مورد: ناحیه تکاب (آذربایجان غربی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین بسترهای پیشبرد اهداف توسعه در نواحی روستایی، شناخت وضعیت معیشت خانوارها، میزان دسترسی آن‌ها به سرمایه‌های مختلف معیشتی و عوامل جغرافیایی مؤثر بر معیشت است ؛ با این نگاه و در جهت ارزیابی نقش سرمایه‌های مختلف معیشتی در پایداری یک ناحیه روستایی، پژوهش حاضر به بررسی نقش سرمایه‌های معیشتی در سکونتگاه‌های روستایی ناحیه تکاب پرداخته است. روش‌شناسی انجام تحقیق بر اساس روش تحقیق آمیخته و از نوع طرح تحقیق آمیخته اکتشافی صورت پذیرفته است. بر اساس مطالعه انجام شده، سرمایه‌ها در قالب 3 بخش اصلی سرمایه‌های محیطی (معادن، ظرفیت‌های گردشگری، محصولات زراعی و باغی، فرآورده‌های دامی (لبنی)، مراتع، محصولات زنبورداری)، سرمایه‌های انسانی (سطح تحصیلات، تمایل خانواده‌ها به تحصیل فرزندان و قالی‌بافی) و سرمایه‌های اجتماعی (مشارکت و همدلی مردم، امنیت اجتماعی، تنوع قومیتی و زندگی مسالمت‌آمیز) دسته‌بندی شدند. نتایج پژوهش گویای آن است که ناحیه مورد مطالعه از نظر سرمایه‌های محیطی، انسانی و اجتماعی شرایط مطلوبی دارد و مسئله اساسی در این بین به نحوه استفاده از این سرمایه‌ها برمی‌گردد. معادن به عنوان یک سرمایه محیطی نه تنها به معیشت روستائیان کمک چندانی نکرده بلکه باعث تخریب محیط‌زیست پیرامونی، تغییر کاربری‌ها و تخریب زیرساخت‌ها (راه‌های ارتباطی) شده است. بر اساس یافته‌ها علت چنین پیامدهایی بیشتر به مشارکت ندادن مردم در بهره‌گیری از توان‌های محیطی بر‌می‌گردد. سرمایه‌های فیزیکی و مالی شرایط مناسبی را در ناحیه مورد مطالعه نداشته‌اند که علت اصلی آن دوری تکاب از شهرهای بزرگ و میانی منطقه و نیز شرایط خاص جغرافیایی و کوهستانی بودن منطقه برمی‌گردد.



کلمات کلیدی: معیشت پایدار، سرمایه معیشتی، سکونتگاه‌های روستایی، شهرستان تکاب.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Measuring livelihood capital of rural settlements (1996-2020) Case: Takab region (West Azerbaijan)

نویسندگان [English]

  • Behzad Doosti Sabzi
  • Abbas Saidi
  • Bijan Rahmani
Shahid Behshti University
چکیده [English]

One of the most important and effective contexts for advancing development goals in rural areas is recognizing the living conditions of households, their access to various livelihoods, and geographical factors affecting livelihoods; With this view and to evaluate the role of various livelihood assets in the sustainability of a rural area, the present study has investigated the role of livelihood capital in rural settlements in Takab area. This research is based on the mixed research method of exploratory mixed research design. According to the study, capital in the form of 3 main sections of environmental capital (mines, tourism capacity, crops, and horticultural products, livestock products (dairy), pastures, beekeeping products), human capital (level of education, desire of families to study Children and carpet weaving) and social capital (public participation and empathy, social security, ethnic diversity, and peaceful living) were categorized. The results of the research show that the study area has favorable conditions in terms of environmental, human, and social capital, and the main issue in this regard is how to use these resources. Mines as an environmental asset have not only not contributed much to the livelihood of the villagers, but have also destroyed the surrounding environment, changed land use, and destroyed infrastructure (roads). According to the findings, the reason for such consequences is mostly due to the non-participation of people in the use of environmental potential. Physical and financial capital did not have suitable conditions in the study area, the main reason for which is the distance of Takab from large and medium cities in the region, as well as the special geographical and mountainous conditions of the region.

Keywords: Sustainable Livelihood, livelihood capital, rural settlements, Takab County.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural livelihood
  • livelihood capital
  • rural settlements
  • Takab County

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400
  • تاریخ دریافت: 24 شهریور 1400
  • تاریخ بازنگری: 01 آبان 1400
  • تاریخ پذیرش: 01 آبان 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 18 دی 1400